Main content

In het Kinderrechtenverdrag is vastgelegd waar kinderen recht op hebben. Alles wat in dit verdrag staat, geldt voor alle kinderen van alle leeftijden, dus van 0-18 jaar. Naast deze rechten is in de wet vastgelegd wat kinderen en jongeren mogen of moeten op een bepaalde leeftijd. Zoals wanneer je een baantje mag hebben. Of je brommerrijbewijs mag halen. Kijk in de leeftijdsladder wat kinderen mogen – of soms moeten! – doen vanaf een bepaalde leeftijd.

  • 18

    jaar

  • 17

    jaar

  • 16

    jaar

  • 15

    jaar

  • 14

    jaar

  • 13

    jaar

  • 12

    jaar

  • 5

    jaar

  • 0-4

    jaar

< Kies een leeftijd en zie welke regels erbij horen

18 jaar

18 jaar en ouder Gefeliciteerd! Je bent meerderjarig en volwassen voor de wet. Je mag nu in principe alles wat volwassenen mogen, zoals:
  • Je mag stemmen bij de verkiezingen.
  • Je mag jezelf verkiesbaar stellen voor de gemeenteraad, Provinciale Staten, Tweede en Eerste Kamer.
  • Je kunt zelf een rechtszaak aanspannen.
  • Je mag ’s nachts werken.
  • Je kunt trouwen zonder toestemming van je ouders.
  • Je kunt zelf een uitkering aanvragen.
  • Je kunt een bankrekening openen zonder toestemming van je ouders.
  • Je kunt alimentatie op je eigen rekening ontvangen.
  • Je kunt je voor- of achternaam laten veranderen (onder bepaalde voorwaarden).
  • Je mag – als je je rijbewijs gehaald hebt – nu ook zonder begeleider in een auto rijden.
  • Je mag alcohol en tabakswaren (sigaretten) kopen en gebruiken.
  • Je mag softdrugs in een coffeeshop kopen en gebruiken.
  • Je mag een casino bezoeken.
  • Je mag vuurwerk (in alle 3 de categorieën) kopen en afsteken.
  • Je kunt voogd worden van een minderjarig kind.
  • Je mag een huurwoning huren.
  • Je mag een huis kopen.
  • Je mag een eigen bedrijf starten.

17 jaar

  • Je kunt je praktijkexamen voor het rijbewijs doen.
  • Je kunt als je geslaagd bent voor je rijbewijs onder begeleiding de weg op.
  • Je kunt alvast je basisstudiebeurs aanvragen (voor als je 18 jaar wordt en gaat studeren).
  • Je mag vijf dagen per week werken als je niet naar school gaat.
  • Je mag 4 maanden vóór je 18e verjaardag een Wajong uitkering aanvragen als je langdurig ziek bent of een handicap hebt, waardoor je vanaf 18 jaar een uitkering ontvangt.

16 jaar

  • Je mag zelf een arbeidsovereenkomst aangaan.
  • Je mag maximaal 9 uur per dag en 45 uur per week werken. Let wel op: schooltijd telt mee als arbeidstijd en je mag niet ’s nachts werken, geen oproepdiensten doen en niet overwerken.
  • Je kunt de rechter vragen je meerderjarig te laten verklaren als je zwanger bent, zodat je voor je eigen kind kunt zorgen en het zelf kunt opvoeden.
  • Je mag trouwen als je zwanger bent en toestemming krijgt van je ouders.
  • Je kunt een eigen zaak beginnen als je daarvoor toestemming krijgt van de rechter.
  • Je kunt aansprakelijk gesteld worden als je schade veroorzaakt.
  • Je kunt veroordeeld worden volgens het volwassenenstrafrecht als je de strafwet overtreedt. Dit kan alleen in uitzonderlijke gevallen en omdat Nederland een voorbehoud heeft gemaakt op artikel 37 IVRK.
  • Je mag zelf beslissen over alle medische behandelingen.
  • Je mag een testament maken.
  • Je mag met 16,5 jaar beginnen met autorijlessen.
  • Je mag met 16 jaar theorie-examen voor je autorijbewijs doen.
  • Je mag een tractor besturen, met een tractorcertificaat.
  • Je mag brommer rijden met een bromfietsrijbewijs.
  • Je leerplicht voor vijf dagen in de week loopt af als je minstens een havo-, vwo- of mbo2-diploma hebt.
  • Je mag een motor- en zeiljacht met een lengte van zeven tot vijftien meter besturen. Voor een motorjacht is een vaarbewijs nodig wanneer de boot harder kan dan twintig kilometer per uur en als er beroepsmatig mee wordt gevaren.
  • Je mag gaan oefenen voor gevaarlijke sporten zoals sportvliegen of parachutespringen.
  • Je mag naar een discotheek of kroeg zonder een volwassene. Maar: je mag geen alcohol drinken.
  • Je mag seks hebben als het vrijwillig is. Het is niet strafbaar om voor je 16e seks te hebben, als het maar met een leeftijdsgenoot gebeurt en vrijwillig is.
  • Je mag zonder toestemming van je ouders een tattoo of piercing laten zetten.
  • Je mag je (als donorkind) aanmelden voor het FIOM KID Register en de FIOM KID-DNA Databank.

15 jaar

  • Je mag kranten bezorgen, ook een ochtendkrant.
  • Je hebt recht op het minimumjeugdloon als je werkt.
  • Je kunt een visvergunning aanvragen.
  • Je kunt met 15,5 jaar je theorie-examen bromfietsrijbewijs af leggen.

14 jaar

  • Je hebt de plicht om je paspoort of Europese Identiteitskaart altijd bij je te dragen en te laten zien als de politie hiernaar vraagt.
  • Je kunt aansprakelijk gesteld worden voor de schade die je veroorzaakt, je ouders zijn medeaansprakelijk

13 jaar

  • Je mag betaalde klusjes doen buiten schooltijden en een baantje hebben op zaterdag en in de schoolvakanties.
  • Je kunt lid worden van de medezeggenschapsraad op school.
  • Je kunt een eigen account aanmaken op Facebook en YouTube.

12 jaar

  • De rechter móet jouw mening volgens de Nederlandse wet meenemen als hij een beslissing maakt, bijvoorbeeld als jouw ouders gaan scheiden. Maar, volgens het Kinderrechtenverdrag mogen kinderen van elke leeftijd hun mening geven.
  • Je kunt een straf krijgen als je een strafbaar feit pleegt. Dit kan een werkstraf, een leerstraf of een boete zijn. In uitzonderlijke gevallen kan een minderjarige een gevangenisstraf krijgen.
  • Je kunt je eigen paspoort aanvragen als je ouders toestemming geven.
  • Je kunt je als orgaandonor registreren als je ouders toestemming geven. Als je voor je 16e overlijdt kunnen je ouders of voogd jouw donatietoestemming intrekken. Heb je geen toestemming gegeven? Dan kunnen zij niet alsnog toestemming geven.
  • Je kunt (zonder toestemming van je ouders!) een identiteitskaart aanvragen
  • Je hebt het recht om te horen wat er medisch met je aan de hand is.
  • Je hebt het recht om mee te praten over verdere behandeling als je ziek bent.
  • Je mag je mening geven bij adoptie (je mag dus nee zeggen als je niet geadopteerd wilt worden).
  • Je mag een tattoo (of piercing) laten zetten als je toestemming hebt van je ouders, en alleen als je ouders erbij aanwezig zijn. De tattoo mag niet op het hoofd, de hals, de polsen en/of de handen.
  • Je mag je (als donorkind) aanmelden voor het FIOM KID Register en de FIOM KID-DNA Databank, als je toestemming hebt van je ouders of voogd. Vanaf je 16e heb je die toestemming niet meer nodig.

5 jaar

  • Je bent leerplichtig en moet naar school.
  • Je kunt ook zonder je ouders vliegen in een vliegtuig, want vanaf 5 jaar mag je vliegen met een begeleider van de vliegmaatschappij.

0-4 jaar

  • Bij je geboorte krijg je een Burgerservicenummer (BSN).
  • Je ouders zijn verplicht om de kosten voor je levensonderhoud en ontwikkeling te betalen. Als je ouders onvoldoende in staat zijn om te voorzien in jouw levensonderhoud moet de overheid jou financieel helpen.
  • Vanaf 6 á 9 weken na je geboorte word je opgeroepen voor je eerste vaccinatie, als je ouders hiervoor toestemming geven.
  • Je kunt van vier tot elf jaar gratis (met een speciaal abonnement) met de trein reizen als je samen reist met een volwassene. Je moet wel een eigen ov-chipkaart hebben.
  • Vanaf 2,5 jaar mag je gebruik maken van de peuterspeelzaal. In sommige gemeenten is dit kosteloos, in andere gemeenten betalen ouders er wel voor.
  • Als je ouders buitenshuis werken kun je tussen 0 en 4 jaar overdag naar een crèche of kinderdagverblijf. Je ouders krijgen vanuit de rijksoverheid een tegemoetkoming in de kosten voor kinderopvang.
  • Je mag naar de basisschool vanaf je vierde verjaardag.
  • Een kind moet zich identificeren wanneer hij of zij medische zorg krijgt, ook minderjarigen die nog niet onder de algemene identificatieplicht vallen (kijk bij 14 jaar).
  • Je hebt een eigen ID-kaart of paspoort nodig als je naar het buitenland gaat.