De Europese Commissie presenteert een groot onderzoek naar kinder- en jongerenparticipatie bij overheidsbesluiten in Europa. Het Kinderrechtencollectief droeg hieraan bij. Eurochild en Rand Europe onderzochten in opdracht van het directoraat-generaal Justitie (DG JUST) in hoeverre kinderen en jongeren worden betrokken in politieke besluitvorming met als doel het verbeteren van participatie van kinderen op Europees en nationaal niveau.
Eurochild betrok tien leden uit verschillende landen die focusgroep discussies over dit onderwerp organiseerden. Namens het Kinderrechtencollectief, voerde de NJR deze uit. Zo’n 224 kinderen en jongeren namen deel aan deze studie. Ze kwamen uit Bulgarije, Finland, Cyprus, Duitsland, Ierland, Malta, Portugal, Slovenië, Spanje en Nederland.
Wat leerden we van het onderzoek?
Op nationaal niveau zijn kinder- en jongerenraden, kinder- en jongerenparlementen en de Kinderombudsman (or equivalenten daarvan) de meest voorkomende initiatieven voor kinder- en jongerenparticipatie. Bovendien vinden er binnen onderwijsinstellingen met regelmaat en soms eenmalig initiatieven plaats. Het onderzoek laat zien dat initiatieven uit 1990 en 2000 meestal geïnitieerd zijn door volwassen. Hoewel dit goed is ter inspiratie en voorstellingsvermogen, ontbreekt het aan reflectie hun impact te bewijzen. Hoewel bij de meeste initiatieven evengoed jongens en meisjes betrokken zijn, zijn ze de meesten gericht op oudere jongeren vanaf de leeftijd twaalf en ouder. Ook moet er meer gedaan worden om kwetsbare of kansarme kinderen en jongeren te betrekken.
Wat zijn de huidige belemmeringen bij kinder- en jongerenparticipatie?
Maatschappelijke opvattingen en houdingen over kinderen en hun kwaliteiten om deel te nemen, zijn de belangrijkste belemmeringen voor een inclusieve en impactvolle participatie. Bijvoorbeeld vanwege machtsongelijkheid tussen volwassenen en kinderen en omdat kinderen te jong worden bevonden. Andere belemmeringen zijn de taalvaardigheid van kinderen en het gebrek aan beschikbare en toegankelijke informatie over participatie. Ten slotte ontmoedigt gebrek aan erkenning van kinder- en jongerenparticipatie in wettelijke kaders en het ontbreken van feedback aan kinderen en jongeren om echt deel te nemen.
Wat kan kinder- en jongerenparticipatie bevorderen?
- Geef informatie en training aan kinderen en volwassenen.
- Betrek kinderen bij alle stadia van beleidsvorming.
- Creëer veilige plekken voor participatie, inclusief digitale hulpmiddelen en platformen.
- Investeer in meer middelen voor kinderen en jongeren binnen participatieprocessen en -mechanismen.
- Bevorder kinder- en jongerenparticipatie door de EU in de politiek en democratie op alle niveaus.
- Creëer nationale wetten en plannen die kinderen betrekken bij overheidsbeslissingen.
- Borg kinder- en jongerenparticipatie binnen de co-creatie van beleid op Europees, nationaal en lokaal niveau.
- Publiceer toegankelijke documenten en informatie over onderwerpen die kinderen interesseren.
- Betrek deskundige organisaties om deelname van kinderen met verschillende achtergronden te verzekeren.
- Geef kinderen advies over hun impact en geef meer zichtbaarheid aan hun bijdrage.
- Stimuleer initiatieven van kinderen en jongeren.
Hoe gaat Eurochild nu verder?
Als netwerk van bijna 200 organisaties, die met en voor kinderen werken, zorgt Eurochild ervoor dat kinderen mede-besluitvormers zijn van nationaal, regionaal en lokaal beleid. Evenals van Europees beleid en – initiatieven. Samen met onze leden werken we verder aan:
- Bijdragen aan Europese, nationale en lokale plannen en regelgeving die ervoor zorgen dat kinderen en jongeren deel uitmaken van besluitvorming.
- Trainen van volwassen, jongeren en kinderen op participatie, op Europees, nationaal en lokaal niveau.
- Samenwerken met onze leden en deskundige organisaties om deelname van alle kinderen mogelijk te maken, ongeacht achtergrond of bekwaamheid.
- Pleiten voor meer financiële middelen om kinder- en jongerenparticipatieprocessen te realiseren.
- Ervoor zorgen dat informatie over participatie toegankelijk is voor kinderen en jongeren.
- Zichtbaar maken van kinder- en jongerenparticipatie.
