Aoife Fleming is sinds oktober 2019 de Nederlandse jongerenvertegenwoordiger bij de VN op het gebied van duurzame ontwikkeling. Samen met de Nationale Jeugdraad en onder andere Defence for Children organiseerde zij de conferentie Climate Justice and Youth in het Vredespaleis in Den Haag, die op 7 oktober 2021 plaatsvond. Een dag later sprak ze in een door het Kinderrechtencollectief geïnitieerd panelgesprek met leden van het VN-Kinderrechtencomité over de bescherming van kinderrechten en klimaatverandering. Redenen voor het Kinderrechtencollectief om Aoife te vragen naar haar werk als jongerenvertegenwoordiger en de status van kinder- en jongerenrechten in het klimaatbeleid.
“Mijn schrikbeeld van de wereld is dat landen – voornamelijk rijke landen – hun grenzen sluiten, geen verantwoordelijkheden nemen en mensen aan hun lot overlaten. Dit terwijl ze zelf het meest bijdragen aan de uitstoot van CO2 en klimaatverandering, waardoor klimaatmigratie steeds vaker voorkomt. Adaptatiemaatregelen vallen weg, eilanden komen onder water te staan en hele gebieden worden onbewoonbaar. Een beeld dat helaas steeds vaker realiteit wordt.”
Klimaatverandering geen geïsoleerd probleem
Om dit schrikbeeld te voorkomen moet de uitstoot volgens Aoife – en de meeste andere klimaatorganisaties – zo snel mogelijk uitstoot worden gereduceerd.
“De EU is hier qua akkoorden en beloftes koploper in – maar veel landen houden zich nog niet aan de afspraken en beleid blijft uit. Ook in Nederland. Maar dit beleid kan niet wachten tot 2050. Volwassenen zijn vaak hoopvol, omdat ze ervaren dat er voor veel problemen een oplossing is. Maar klimaatverandering is geen geïsoleerd probleem, het is een symptoom voor de totale oneerlijkheid en ongelijkheid in de wereld. Je kunt dit probleem niet oplossen door kleine, nationale ingrepen, de hele wereld doet mee. Juist daarom is inclusieve besluitvorming, waarbij jongeren worden betrokken, zo belangrijk.”
“Zet de stem van jongeren ook op de kaart”
Binnen Nederland blijft effectieve beleidsvorming op het gebied van verduurzaming nog altijd ui en daarmee ook het betrekken van jongeren bij beleid.
“Op dit moment liggen we op koers voor een wereld met gevaarlijk snelle klimaatverandering. Veel jongeren weten dit, juist zij voelen zich daarom betrokken bij dit onderwerp. Jongerenparticipatie wordt nog onvoldoende gezien. Dit jaar kon ik als een van de weinigen ook fysiek bij de VN-klimaattop aanwezig zijn om de stem van jongeren, ook internationaal, te laten horen.”
Duidelijkheid bij het Internationaal Gerechtshof
“Als jongerenvertegenwoordiger probeer ik de stem – de ideeën en belangen – van deze jongeren op de agenda te krijgen. In de afgelopen twee jaar heb ik hier hard aan gewerkt. Mijn doel is binnen het Internationaal Gerechtshof betere bescherming voor jongeren en toekomstige generaties te creëren. We willen duidelijkheid over de verplichtingen van landen om deze rechten te beschermen als ze door de gevolgen van klimaatverandering worden geschaad. Bovendien willen we concreet maken wat er gebeurt als landen dit niet doen. Om dit te bereiken willen we een Advisory Opinion aan het International Gerechtshof sturen, maar hiervoor hebben de steun van de meerderheid van de VN-lidstaten nodig.”
Een van de dingen waar ik dan ook trots op ben is de lancering van de klimaatcoalitie, die Nederland om steun vraagt voor de Advisory Opinion. Het succesvol lanceren van de coalitie betekende voor mij dat ik niet de enige was die zich zorgen maakt en vindt dat het tijd is dat de VN-rechter bijdraagt aan oplossingen. Ook Defence for Children, de Jonge Klimaatbeweging, Jongeren Milieu Actief, World’s Youth for Climate Justice, Save the Children, UN Youth Impact en andere mensen- en kinderrechtenorganisaties steunen ons hierin. Vanuit deze coalitie doen we een oproep aan de Nederlandse overheid en aan andere landen om onze aanvraag bij het Internationaal Gerechtshof te steunen.”
Er is nog hoop
“Een aantal van de grootste problemen voor jongereninitiatieven binnen Nederland zijn op dit moment financiële grenzen en bureaucratische moeilijkheden zoals officiële statuten en ingewikkeld papierwerk. Juist hier zijn ngo’s een grote steunpaal, zowel als platform als materialistisch. Zij openen deuren voor jongeren en zijn de weg naar besluitvorming, waardoor wij ons verhaal kunnen vertellen.
Aan de wereld, zowel jongeren als ngo’s, wil ik benadrukken dat we de anderhalve graad nog niet hebben bereikt. Maar er is hoop, we kunnen actievoeren en de situatie verbeteren. We moeten niet langer op ons laten wachten, maar collectieven vormen, besluitmakers beïnvloeden en zorgen dat we worden gehoord. Samen kunnen we veel meer bereiken dan we denken.”
