Op 5 februari bespraken verschillende Europese kinderrechtenorganisaties en professionals tijdens een rondetafelgesprek in het Europees Parlement hoe kinderrechten beter kunnen worden beschermd en versterkt. Daarbij lag de focus op armoede, mentale en fysieke gezondheid en de toenemende druk op kinderrechten in sommige landen. Het Kinderrechtencollectief nam deel en droeg bij aan de discussie over de situatie in Nederland.
Ewa Kopacz, vicevoorzitter van het Europees Parlement, hostte het rondetafelgesprek. Onder anderen Vasile Coroi (Voorzitter van het European Network of Ombudspersons for Children) en Ally Dunhill (Director of Policy, Advocacy and Communications bij Eurochild) droegen bij aan de discussie. Drie thema’s stonden centraal: armoede, mentale en fysieke gezondheid en de opkomst van anti-rechtsstatelijke bewegingen. Brigitte Boswinkel, coördinator van het Kinderrechtencollectief, sprak over het recht van kinderen op mentale en fysieke gezondheid in Nederland.
Armoede onder kinderen
Ira Custódio (Finland), Sarah Menne (Duitsland) en Sien Crivits (België) deelden inzichten over armoede onder kinderen in hun landen. Hoewel Finland relatief goed scoort op het gebied van armoedebestrijding, wijst Custódio op een zorgelijke trend: steeds meer inwoners worden armer. Custódio benadrukt dat losse beleidsmaatregelen niet genoeg zijn: “We kunnen ons niet richten op elke afzonderlijke beslissing. We moeten kijken naar de impact als geheel.”
Mentale en fysieke gezondheid
Helen Saarnik (Estland) deelde dat de mentale gezondheid van kinderen en jongeren in Estland verslechtert. Lange wachtlijsten en ongelijke toegang tot zorg, mede afhankelijk van financiële draagkracht, maken het probleem extra urgent. “Kinderen kunnen zich minder alleen voelen als we dit soort gesprekken blijven voeren,” aldus Saarnik.
Boswinkel schetste een vergelijkbaar beeld voor Nederland. Ook in Nederland hebben steeds meer kinderen en jongeren te maken met mentale en fysieke gezondheidsproblemen, lange wachttijden en ongelijke toegang tot passende hulp. Ze benadrukte dat dit vraagt om gezamenlijke verantwoordelijkheid en actie: “Het beschermen van de gezondheid van kinderen is niet alleen een morele verplichting, maar ook een investering in de toekomst van Europa.”
Anti-rechtsstatelijke bewegingen
Tijdens het gesprek over anti-rechtsstatelijke bewegingen – groepen of stromingen die de rechtsstaat en democratische instellingen onder druk zetten – spraken Georgi Elenkov (Bulgarije) en Szilvia Gyurkó (Hongarije) over de toenemende druk op kinderrechten in hun landen. Zij vertelden dat het maatschappelijk middenveld steeds vaker negatief wordt neergezet door misleidende en polariserende beeldvorming. Hierdoor zijn organisaties vooral bezig met crisisbeheersing, in plaats van structureel werken aan kinderrechten. Elenkov waarschuwt: “Als deze afbraak doorgaat, verliezen we het sociale weefsel dat kinderrechten überhaupt mogelijk maakt.” Gyurkó voegt toe: “Dit creëert twee verschillende ‘Hongarijen’ voor de toekomst: één voor de rijken en één voor de verliezers.”
Geen op zichzelf staande problemen
“We worden allemaal geconfronteerd met vergelijkbare problemen en uitdagingen als het gaat om kinderen en jongeren”, benadrukte Kopazc. De deelnemers van het rondetafelgesprek bevestigden deze constatering: de problemen waar Europese landen mee te maken hebben, staan niet op zichzelf en spelen in alle landen, al zijn ze in sommige contexten zichtbaarder dan in andere.
Samenwerking is daarom essentieel. In haar afsluitende woorden bedankte Kopacz de deelnemende organisaties: “Zonder jullie werk zouden we niet weten wat er in jullie landen gebeurt.” Het rondetafelgesprek leverde nieuwe inzichten op en onderstreepte het belang van blijvende Europese samenwerking. De volgende stap is het voortzetten van de dialoog met een bredere groep en het omzetten van woorden in concrete actie. Zoals Kopacz het verwoordt: “We moeten verstandig samenwerken. Ik geloof er echt in dat deze bijeenkomst een stap in de goede richting is om voor elk kind in Europa een ondersteunend netwerk op te bouwen.”
Over Eurochild
Eurochild is een Europees netwerk van organisaties die met en voor kinderen werken, waaronder het Kinderrechtencollectief. Het netwerk zet zich in voor de bescherming en versterking van kinderrechten, in lijn met internationale verdragen zoals het VN-Kinderrechtenverdrag. Eurochild richt zich op het verbeteren van de levens van kinderen en jongeren in kwetsbare situaties.
