Op 11 juni, de Internationale Dag van het Spelen, staat het recht op spelen wereldwijd centraal. In dat licht vraagt de essaybundel ‘Meer spelen, gezond opgroeien – Het recht op spelen borgen’ van Ruimte voor de Jeugd opnieuw aandacht voor de noodzaak om speelkansen voor kinderen beter te beschermen. 

De bundel bevat negentien essays van wetenschappers en praktijkexperts. Zij buigen zich over de vraag hoe het recht op spelen beter kan worden geborgd in beleid, ontwerp en dagelijkse praktijk. 

Spelen als voorwaarde voor gezond opgroeien 

De auteurs benadrukken dat spelen geen bijzaak is. Het is een fundamenteel onderdeel van gezond opgroeien. Toch staat de ruimte om te spelen in de praktijk onder druk. Door factoren als verstedelijking, regelgeving, zorgen over veiligheid en toenemende schermtijd neemt de tijd en ruimte voor vrij spel af. Dat heeft directe gevolgen voor de fysieke, mentale en sociale ontwikkeling van kinderen. Volgens de bundel gaat het niet alleen om speelruimte. Het gaat ook om het respecteren en realiseren van het kinderrecht op spelen. 

Negentien perspectieven op spel, ontwikkeling en leefomgeving 

In de essays komen uiteenlopende thema’s aan bod. Denk aan de relatie tussen spel en gezondheid, de rol van digitale technologie, inclusieve speelomgevingen, risicovol spelen en de inrichting van de publieke ruimte. Ook onderwerpen als cultuur, verbeelding, stedelijke planning en pedagogiek worden verbonden aan de vraag hoe kinderen meer ruimte kunnen krijgen om te spelen en zich te ontwikkelen. De bundel bevat bijdragen van onder anderen Ton Liefaard, Lia Karsten, Martin van Rooijen, Louise Berkhout en Gerben Helleman. 

Recht op spelen vraagt samenwerking  

De auteurs doen niet alleen analyse, maar ook een duidelijke oproep tot actie. Het recht op spelen vraagt volgens hen om samenwerking tussen overheden, onderwijs, kinderopvang, sport, jeugdwerk en ontwerpers van de leefomgeving. Speelkansen worden daarbij gezien als een gedeelde verantwoordelijkheid. Deze moeten in beleid en praktijk structureel verankerd worden. 

Ruimte voor de jeugd en partners 

De bundel is een initiatief van het platform Ruimte voor de Jeugd, een interdisciplinair platform voor spel en speelruimte voor kinderen en jongeren. Ruimte voor de Jeugd is partner van het Kinderrechtencollectief. Een breed netwerk van organisaties uit beleid, onderzoek en praktijk die zich inzetten voor spelen, bewegen, gezondheid en kinderrechten steunt de bundel.

Internationale Dag van het Spelen 

De Internationale Dag van het Spelen benadrukt wereldwijd het belang van spelen als essentieel kinderrecht, zoals vastgelegd in artikel 31 van het VN-Kinderrechtenverdrag. Spelen is geen luxe, maar een voorwaarde voor ontwikkeling, veerkracht, sociale verbinding en welzijn. Het vormt de basis voor gezond en kansrijk opgroeien in een snel veranderende wereld.