Evelien Mulder werkt als adviseur-onderzoeker bij CMO STAMM, een onafhankelijk kenniscentrum dat adviseert over sociaal maatschappelijke vraagstukken in Noord-Nederland. De organisatie voert ook onderzoek uit: in Groningen onder de naam Sociaal Planbureau Groningen en in Drenthe onder de naam Trendbureau Drenthe. Sinds minder dan een jaar is CMO STAMM partner van het Kinderrechtencollectief. Over jongeren die zich niet snel uitspreken, cijfers die verandering in gang zetten en de meerwaarde van een landelijk netwerk.

‘Vóór CMO STAMM was ik ambulant bergeleider van jongeren en bij een sociale onderneming. Die ervaringen hebben mijn motivatie versterkt om me in te zetten voor gelijke kansen voor kinderen en jongeren. Vier jaar geleden ontwikkelde ik samen met collega’s een jeugdpanel. De stem van kinderen en de toekomstige generatie vinden we heel belangrijk. Tot nu toe richten we ons vooral op jongeren van 12 tot 18 jaar in het voortgezet onderwijs. Vanaf september bereiken we ook jongeren tot 22 jaar.’

Ook de stille stemmen

‘Er waren natuurlijk al veel initiatieven op het gebied van jongerenparticipatie, maar die bereikten vaak mondige jongeren die gewend zijn om hun mening te geven. Wij wilden júist ook de jongeren bereiken die zich minder snel uitspreken. Daarom zijn we het onderwijs ingegaan. Inmiddels zijn we actief op tien scholen in Groningen en vijf in Drenthe, verspreid over de provincies en over alle opleidingsniveaus.’

Van cijfers naar verandering

‘We zetten eerst een korte vragenlijst uit over thema’s die jongeren zelf belangrijk vinden, zoals mentale gezondheid, criminele uitbuiting, discriminatie en pesten, omgaan met geld, nepnieuws. Daarmee bereiken we tussen de vijfhonderd en tweeduizend jongeren per uitvraag. Vervolgens gaan we met klassen in gesprek om de uitkomsten te duiden en samen oplossingsrichtingen te verkennen. Wij zijn zelf geen experts op deze thema’s, dus betrekken we altijd relevante partners uit het werkveld. Op het thema criminele uitbuiting werkten we samen met Halt en de regionale aanpak ondermijning. Dit leidde tot een theatervoorstelling op verschillende scholen. We willen niet alleen jongeren luisteren, maar er ook voor zorgen dat er daadwerkelijk iets met hun inbreng gebeurt.’

De cirkel doorbreken

‘Naast het jeugdpanel zetten we ons ook breder in voor toekomstige generaties. Generatiearmoede komt in onze regio relatief veel voor, met name in de Veenkoloniën. CMO STAMM voert het programmamanagement uit van de Alliantie van Kracht, waarin meer dan vijftig partners in Noord-Nederland samenwerken om dit hardnekkige probleem aan te pakken. Ook voor Kansen voor Kinderen Groningen verzorgen we het programmamanagement. Binnen dit programma is, op basis van onderzoek naar generatiearmoede, een aanpak ontwikkeld waarin ervaringsdeskundige buddy’s met tijd en aandacht naast gezinnen staan. Het doel is om samen de vicieuze cirkel te doorbreken. Waar nodig zoeken lokale doorbraakteams naar maatwerkoplossingen die aansluiten bij wat een gezin nodig heeft.’

Aansluiting bij het collectief

‘De samenwerking met het Kinderrechtencollectief ontstond na een onderzoek naar discriminatie en pesten, dat we samen met Discriminatie.nl uitvoerden. Daaruit bleek dat er nog weinig bekend was over hoe jongeren zelf discriminatie ervaren, en onze bevindingen leverden waardevolle nieuwe inzichten op. Naar aanleiding daarvan werd ik uitgenodigd voor een consultatiedag van het Kinderrechtencollectief, waar discriminatie eveneens op de agenda stond. Onze resultaten bleken direct bruikbaar bij de ontwikkeling van een kindvriendelijk meldpunt. Ik vond die dag heel inspirerend, er waren veel organisaties die vanuit een vergelijkbare visie naar kinderrechten en jongerenparticipatie kijken. Dat voelde zo passend dat ik intern ben gaan verkennen of we konden aansluiten. Daar was meteen veel enthousiasme voor.’

Landelijk verbonden, lokaal verankerd

‘Het partnerschap brengt ons vooral inspiratie. Het is waardevol om in gesprek te zijn met organisaties die zich, net als wij, bezighouden met jongerenparticipatie. Sommige partners hebben ook veel ervaring met kinderparticipatie, iets waar wij ons nu nog niet op richten, maar die ambitie heb ik wel.

We hebben sterke regionale partners, maar dankzij het collectief weten we ook beter wat er landelijk speelt, terwijl wij onze ervaringen uit de regio kunnen delen. Het kinderrechtenperspectief voegt daar iets wezenlijks aan toe, het helpt om bij elk vraagstuk stil te staan bij de rechten van kinderen. Juist die uitwisseling en die manier van kijken maken de samenwerking waardevol.’