Op vrijdag 30 oktober, tijdens een online event, leiden jongeren een Kinderrechtendebat tussen Kamerleden Attje Kuiken (PvdA), Rens Raemakers (D66), Martin Wörsdörfer (VVD) en Lisa Westerveld (GroenLinks) over thema’s als migratie, jeugdzorg en kansenongelijkheid. Aan de hand hiervan wordt bepaald wie zich als kinderrechtenkampioen in de volgende kabinetsperiode hard gaat maken voor de naleving van kinderrechten. Het debat vindt plaats in het kader van 25 jaar Kinderrechtencollectief. “Al 25 jaar heeft het Kinderrechtencollectief een informerende rol, maar ook een kritische rol waar kinderrechten onder druk staan”, zegt Laurien Koster, voorzitter van het Kinderrechtencollectief. “Het Kinderrechtencollectief is een onafhankelijke bundeling van organisaties met als kader het 5-jaarlijkse rapportageproces aan het Kinderrechtencomité van de Verenigde Naties. Toen Nederland in 1995 met het ratificeren van het VN-Kinderrechtenverdrag de verplichting aanging kinderrechten na te leven, heeft het Kinderrechtencollectief haar controlerende rol voor de rechten van het kind direct opgepakt.”

VN-Kinderrechtencomité en Nederlandse rapportage

Nederland dient binnenkort haar 5^e staatsrapport in bij het VN-Kinderrechtencomité over de naleving van kinderrechten door Nederland. Het Kinderrechtencollectief is gesprekspartner van de overheid als het gaat over de naleving. Het rapportage proces is hierin leidend. De Staatsrapportage van Nederland is één van de stappen in de 5-jaarlijkse verantwoording van de Nederlandse staat aan het VN-Kinderrechtencomité. Ook het Kinderrechtencollectief rapporteert aan het VN-comité over de naleving van kinderrechten in Nederland: in januari 2021 komen zij met een officiële reactie op het overheidsrapport, de zogenaamde NGO-rapportage. Na dialogen met de staat en een vertegenwoordiging van de ruim 100 ngo’s en experts betrokken bij deze rapportage komt het VN-Kinderrechtencomité in de loop van 2021 met aanbevelingen (Concluding Observations) aan de Nederlandse staat.

Kinderrechtenstrategie

Tijdens het jubileumevent bespreken kinderrechtenorganisaties of het tijd is dat ook Nederland een nationale kinderrechtenstrategie formuleert. Momenteel wordt op Europees niveau door de Europese Commissie, die naast de VN ook een rol heeft als het gaat om naleving van kinderrechten, gewerkt aan een Europese Kinderrechtenstrategie (2021-2024). Hierin staat per EU land hoe kinderrechten beschermd kunnen worden, met nadruk op: de meest kwetsbare kinderen, kinderrechten in het digitale tijdperk, het voorkomen en bestrijden van geweld en het bevorderen van kindvriendelijke procedures. Een Generatietoets, om bij nieuw beleid en regelgeving te borgen dat de belangen en effecten worden afgewogen voor alle generaties in de samenleving, zou volgens Koster logisch onderdeel uitmaken van de Nederlandse strategie. “Vooraf controleren is beter dan achteraf repareren”, aldus Koster. “Het VN-Kinderrechtencomité heeft Nederland in eerdere aanbevelingen meermaals gewezen op de noodzaak het effect van beleid en regelgeving op de jeugd vooraf te toetsen.”

Kinderrechten altijd actueel

Kinderrechten zijn niet statisch, en blijven relevant binnen de huidige samenleving: zo is bescherming van kinderen tegen racisme en discriminatie nu actueel. Vooral scholieren en studenten met een migratie- of LHBT-achtergrond krijgen hier veel mee te maken. Een ander onderwerp waar drie kwart van de Nederlandse kinderen zich zorgen om maakt, is klimaatverandering. De VN-Mensenrechtenraad onderschrijft het belang van een gezond klimaat voor de rechten van kinderen en heeft begin oktober een Resolutie gepubliceerd, die toeziet dat staten maatregelen treffen om de rechten van kinderen én toekomstige generaties beschermen tegen de nadelige effecten van schade aan het milieu. Dit is een greep uit de acht thema’s van het online event. In de reactie van het Kinderrechtencollectief op het Staatsrapport van Nederland, krijgen deze actuele onderwerpen ook een plaats.