Sokkels met voorwerpen die kindemrishandeling representeren

‘Een kind dat niet wordt gehoord, kan niet worden beschermd’

Kinderrechtencollectief voert actie

Kinderen die te maken hebben met geweld en onveiligheid worden onvoldoende gehoord. Dat blijkt uit de nieuwe Kinderrechtenmonitor Kinderrechten in Beweging die het Kinderrechtencollectief vandaag publiceert. Voorafgaand aan het rondetafelgesprek Kindermishandeling plaatst het Kinderrechtencollectief daarom vandaag om 12.30 uur drie pilaren voor de Tweede Kamer. Op elke pilaar staat een object dat het geweld en de verwaarlozing symboliseert die Milan, Aisha en Mike dagelijks meemaken. Voorbijgangers en politici kunnen via een koptelefoon aan de pilaren luisteren naar het verhaal van deze kinderen. Maar wie luistert, hoort alleen wat een ouder, een leraar en een hulpverlener over het kind vertellen. De stem van het kind zelf ontbreekt.

“Met onze actie vragen wij aandacht voor het schrijnende feit dat een brede groep kinderen zelf niet wordt gehoord als zij te maken hebben met geweld en onveiligheid. Dat kan thuis zijn maar ook in pleegzorg of in jeugdinstellingen. Een kind dat niet wordt gehoord, kan niet worden beschermd”, zegt Marc Dullaert, voorzitter van het Kinderrechtencollectief dat aan het VN-Kinderrechtencomité rapporteert over de naleving van kinderrechten in Nederland.

“Het VN-Kinderrechtencomité verzocht Nederland al vier jaar geleden uitvoering te geven aan het recht van kinderen om beschermd én gehoord te worden. Toch blijkt uit onze monitor dat dit nog steeds niet structureel gebeurt. Dat vinden wij moeilijk te accepteren. Hoe kun je een kind beschermen als je niet weet wat het zelf meemaakt, wat het nodig heeft en wat het graag anders zou zien?”

Wetsvoorstel Kind Eerst en noodkreet Veilig Thuis

De noodzaak van het recente wetsvoorstel Kind Eerst en de recente uitspraak van Veilig Thuis dat ze het werk niet meer aankunnen, wijzen op een falend beschermingssysteem. Zowel het wettelijk waarborgen als het werken aan veiligheid vergt veel meer aandacht voor de betrokken kinderen. Waar de wet Kind Eerst een oplossing moet bieden bij ernstige signalen van kindermishandeling, maakt het Kinderrechtencollectief duidelijk dat het probleem nog veel breder is. Ook in de jeugdbescherming, pleegzorg en hulpverlening door wijkteams moet vaker en beter gesproken worden met alle kinderen die onveiligheid meemaken.

“Wij zijn blij dat er nu sinds twee weken een initiatiefwetsvoorstel ligt dat bij ernstige signalen van kindermishandeling wil starten met het goed horen en onderzoeken van het kind,” zegt Marc Dullaert. “Maar laten we nu vooral doorpakken en alle kinderen die geweld meemaken horen. Je wilt voorkomen dat geweld verergert of zich herhaalt en dat moet je toch echt met kinderen zelf bespreken.”

Overheid heeft geen zicht op omvang probleem

Uit de nieuwe Kinderrechtenmonitor blijkt dat de overheid onvoldoende zicht heeft op hoeveel kinderen in Nederland opgroeien in een onveilige situatie. De meest recente landelijke cijfers zijn inmiddels bijna tien jaar oud. Volgens cijfers uit 2017 groeien jaarlijks minimaal tussen 90.000 tot 127.000 kinderen op in situaties van mishandeling, verwaarlozing of huiselijk geweld. Dat is ongeveer 3 procent van alle kinderen in Nederland. Maar deze cijfers hebben alleen betrekking op kinderen bij wie professionals ernstige vermoedens van kindermishandeling rapporteren. Lang niet alle gevallen van kindermishandeling worden gesignaleerd. Omdat actuele landelijke cijfers ontbreken, is het werkelijke aantal naar verwachting een stuk hoger. 

Uit onderzoek van de Kinderombudsman in 2025 blijkt dat 8 procent van de kinderen opgroeit in een thuissituatie met structurele ruzies en geweld. Meer dan 80 procent van deze kinderen zegt zich niet gehoord of gesteund te voelen door professionals en vaak ook niet door hun sociale omgeving. Soms vertellen kinderen meerdere keren dat het niet goed gaat, zonder dat dit leidt tot voldoende bescherming.

Luister naar kinderen

Het is een hardnekkig probleem dat niet alleen speelt bij kinderen die nog niet in beeld zijn, maar ook bij kinderen die al bekend zijn bij jeugdhulp, jeugdbescherming of andere betrokken instanties. Het hebben van een dossier of hulptraject betekent niet automatisch dat een kind daadwerkelijk wordt gehoord, geloofd en beschermd.

“Thuis maak ik geweld mee. Ik wil mijn verhaal veilig kunnen vertellen en dat mensen naar me luisteren en me serieus nemen,” zegt Mike (16 jaar), een van de jongeren van de actie in Den Haag die de moed en het doorzettingsvermogen hebben om aan de bel te trekken. “En als er beslissingen worden genomen over mij zonder dat iemand mij vraagt wat ik ervan vind, voel ik me niet veilig.”

Betekenisvol contact

Wie kinderen wil beschermen, moet volgens Dullaert niet alleen naar hen luisteren, maar er ook voor zorgen dat professionals gedurende een hulp- of beschermingstraject doorlopend contact met hen houden, ongeacht hun verblijfsplek, dus thuis, in pleegzorg en in jeugdinstellingen.

“Pas als we kinderen regelmatig spreken, van informatie voorzien en laten weten hoe hun verhaal meegenomen wordt in het hele traject, is het contact betekenisvol. Dat kost nu eenmaal tijd en aandacht. De overheid laat het aan de jeugdbeschermingsinstellingen zelf over om richtlijnen op te stellen, maar dat vindt het Kinderrechtencollectief te vrijblijvend. Juist in tijden van grote werkdruk staat betekenisvol contact met kinderen als eerste onder druk. We willen dat de overheid nu met grote spoed een wettelijke norm invoert om te zorgen dat doorlopend, betekenisvol contact tussen professionals en kinderen normaal en verplicht wordt.”

Met de actie in Den Haag wil het Kinderrechtencollectief voorbijgangers en politici letterlijk laten ervaren wat er gebeurt wanneer volwassenen wel over een kind praten, maar niet naar het kind zelf luisteren.

“Het is niet vanzelfsprekend dat een kind zelf wordt gehoord, laat staan dat duidelijk is wat er met zijn of haar verhaal gebeurt.”

“Het is niet vanzelfsprekend dat een kind zelf wordt gehoord, laat staan dat duidelijk is wat er met zijn of haar verhaal gebeurt.”

Kinderen die te maken hebben met geweld of onveiligheid worden nog te weinig gehoord. Volgens expert Ditte van Haalen moeten kinderen niet alleen hun verhaal kunnen vertellen, maar ook merken dat er iets mee gebeurt.

Lees meer

“We moeten niet alleen hun stem ophalen, maar er ook écht iets mee doen.”

“We moeten niet alleen hun stem ophalen, maar er ook écht iets mee doen.”

Hoe zorg je ervoor dat jongeren niet alleen worden gehoord, maar dat er ook écht iets met hun stem gebeurt? Evelien Mulder van CMO STAMM vertelt hoe de organisatie jongeren in Groningen en Drenthe betrekt bij maatschappelijke vraagstukken en hoe het partnerschap met het Kinderrechtencollectief helpt om regionale ervaringen en…

Lees meer

‘Een kind dat niet wordt gehoord, kan niet worden beschermd’

‘Een kind dat niet wordt gehoord, kan niet worden beschermd’

Kinderen die te maken hebben met geweld en onveiligheid worden onvoldoende gehoord. Dat blijkt uit de nieuwe Kinderrechtenmonitor Kinderrechten in Beweging die het Kinderrechtencollectief vandaag publiceert.

Lees meer