Mijn grootste zorg is dat we nog steeds onvoldoende weten wat er gebeurt met kinderen waar zorgen zijn over geweld of onveiligheid,” aldus Ditte van Haalen, expert op het gebied van geweld tegen kinderen. Hoewel er de afgelopen tijd meer aandacht is gekomen voor huiselijk geweld en kindermishandeling, worden kinderen nog steeds onvoldoende gehoord.
Ditte maakt zich vooral zorgen over kinderen die lang moeten wachten op hulp of bescherming. De zorgen over hun veiligheid zijn dan vaak al bekend. Ook spreken professionals volgens haar nog te weinig met kinderen zelf. “Er wordt veel gesproken over kinderen en namens kinderen: door ouders, professionals en organisaties rondom het gezin. Maar het is niet vanzelfsprekend dat een kind zelf wordt gehoord, laat staan dat duidelijk is wat er met zijn of haar verhaal gebeurt.”
Leven in wachtstand
Het meest schrijnende wat Ditte binnen haar werk heeft meegemaakt, is het verhaal van een jongen van 14 jaar. Veilig Thuis kende het gezin al jaren vanwege onveiligheid. Ook waren meerdere kinderen al uit huis geplaatst.
Toen de jongen zich afgelopen winter zeer onveilig voelde door bedreigingen en fysieke mishandeling, nam hij zelf contact op met Veilig Thuis.
“Dat was al een enorme stap voor hem, omdat hij doodsbang was dat zijn vader erachter zou komen. Toch wilde Veilig Thuis eerst met hem en zijn vader samen in gesprek gaan, omdat hij minderjarig was. Dat was juist het laatste wat de jongen wilde, omdat hij bang was voor de gevolgen. Met steun van andere organisaties en school lukte het uiteindelijk om hem alleen met Veilig Thuis te laten praten en werd hij op een geheime locatie uit huis geplaatst.”
Daarvoor moest hij zijn verhaal wel meerdere keren vertellen en zelfs op papier zetten. Zelf zei hij hierover: “Ik ben een doorzetter en wil dat het anders wordt, maar dat kunnen niet alle kinderen. Kinderen zouden meteen serieus genomen moeten worden, voordat het te laat is!”
Bijna acht maanden later doet de Raad voor de Kinderbescherming nog steeds onderzoek. Het verhaal van de jongen verschilt namelijk van dat van zijn vader, terwijl er al jaren dossiers liggen.
Ondertussen staat het leven van de jongen volgens Ditte in de wachtstand. Hij slaapt slecht, gaat nauwelijks naar school en ziet weinig vrienden. “Het is te hopen dat er voor hem snel duidelijkheid en rust gaat komen, zodat hij zijn leven weer kan oppakken en weer kind kan zijn.”
Waarom kinderen onvoldoende worden gehoord
Volgens Ditte is het voor goede jeugdbescherming nodig om het verhaal van kinderen zelf te horen en serieus te nemen. Dat geldt voor kinderen die al in het systeem zitten, maar ook voor kinderen die nog niet in beeld zijn.
Professionals moeten voldoende tijd, kennis en mogelijkheden krijgen om kinderen op een goede manier te spreken. Maar kinderen horen is volgens Ditte meer dan alleen een gesprek voeren.
“Kinderen moeten merken dat er iets gebeurt met wat zij vertellen. Het gaat erom dat hun mening wordt meegewogen en dat aan kinderen wordt uitgelegd wat er met hun verhaal wordt gedaan.”
Tegelijkertijd moet de aandacht voor geweld tegen kinderen niet wegzakken zodra een incident uit het nieuws verdwijnt. Volgens Ditte zijn langjarige investeringen nodig. Ook moeten organisaties over de grenzen van beleidsterreinen heen samenwerken.
“Pas als we kinderen niet alleen beschermen, maar hen ook echt als drager van eigen rechten zien, kunnen we zeggen dat we hun belangen centraal stellen.”
Over de expert
Ditte van Haalen werkt als inhoudsdeskundige bij Augeo Foundation en gaf ons haar mening over de stand van zaken en ontwikkelingen in Nederland binnen het thema geweld tegen kinderen.
