Erkenning voor jeugdzorgslachtoffers is voor Naomi van Aggelen (34) van onschatbare waarde. Ze werd op haar twaalfde geplaatst in een gesloten jeugdinstelling. Twee jaar later oordeelde de kinderrechter dat ze er nooit had mogen zitten. Haar ervaringen met Jeugdzorg laten diepe sporen na, maar dankzij de erkenning krijgt ze ook iets terug: de zekerheid dat het niet haar schuld was. Inmiddels is ze trotse moeder van een zoontje van vier en bouwt ze samen met hem aan een nieuw begin. De onthulling van monument ‘De Erkenning’ op 12 juni in Apeldoorn helpt haar hierbij.

“Ik was twaalf en weggelopen van huis door nare ervaringen die buitenshuis plaatsvonden. Ik luisterde naar Jan Smit en had leren breien van mijn oma. En in één keer zat ik tussen allemaal straatmeiden, in een regime dat ik niet kende. Alsof je in het buitenland wordt geplaatst, met een taal die je niet begrijpt. Ik had hulp nodig om met deze nieuwe situatie en omgeving om te gaan, maar die was er niet. Mijn moeder vertrouwde Jeugdzorg, uiteindelijk ten onrechte.”

De cel als veiligste plek

“Ik trok me best veel terug op cel, zoals dat heet. Ik voelde me daar veiliger dan bij die meiden om me heen. Het is in mijn systeem gaan zitten. Als ik me nu geprikkeld voel, trek ik mij nog steeds terug. Er was één persoon waar ik me wel veilig bij voelde, een christelijke mevrouw die er als vrijwilliger werkte. Ze had een soort chaletje op het terrein, heel warm en fijn ingericht. Dan ging ik maar over God babbelen, zodat ik lekker thee en koekjes kreeg en even kind kon zijn. Ze zei wel: zo hoort het niet te gaan, maar veel kon ze niet doen. Zo hoort een opvoeding ook niet te gaan. Je hoort niet achter een dikke metalen deur te zitten met camera’s, alarmen en vreemde mensen.”

Zie je nou wel, ik was niet gek

“Erkenning betekent heel veel voor me. Toen het rapport uitkwam, dacht ik: zie je nou wel, ik was niet gek. Ik wist het wel. Ik wist al dat dit niet mocht, dat het heel anders had kunnen gaan. Het lag niet aan mij. De mooiste erkenning was die van mijn familie. Ze zagen mij op televisie bij Hart van Nederland en lieten mij weten dat ze nooit hebben geweten dat het zo erg was. Dat deed me zoveel, nog steeds eigenlijk. Eindelijk begrepen zij dat ik het niet verzonnen had. Het voelde als dubbele erkenning.”

Tijd voor een nieuw systeem

“De Commissie-De Winter concludeert dat het geweld structureel was en dat het speelt tot op de dag van vandaag. Dat doet me nog steeds heel veel. Alsof je elke keer weer een klap krijgt. Er zijn wel goede mensen, maar die gaan allemaal weg. We zitten in een oud systeem in de tijd van nu. Dat hele systeem moet vernieuwd worden. Dat zou ik de politiek willen zeggen. Waar zijn de rechten van het kind, die elke dag een ander persoon ziet? Ze hebben bindingsangst en hechtingsproblematiek. Ik snap dat wel. Ja, kinderen zijn soms onuitstaanbaar en gaan zich verzetten. Maar dat hoort bij een kind. Dat weet je toch als je in de jeugdzorg gaat werken?”

Een nieuw begin met een rugzak uit het verleden

“Ik verwacht een mooie dag, maar ik bereid me ook voor op en zware dag. De onthulling van het monument doet veel met me. Ik hoop dat mensen voelen dat het voor hen is. Voor mij is het een nieuw begin, zonder dat ik mijn verleden kan afsluiten, dat draag ik in een rugzak met mij mee.

Met het monument willen we een stem geven aan alle kinderen, van toen en nu. Ik hoop dat ze weten dat mensen bezig zijn voor ze, dat we vechten voor hun rechten. En dat ze het niet verdiend hebben. We willen geen wonden opentrekken, maar kan me voorstellen dat het heel veel losmaakt. Sommigen denken: wat heb ik aan een monument? Dat begrijp ik ook. Maar ik hoop dat het laat zien dat wíj er zijn en dat als we samenkomen er dan mooie dingen ontstaan: nieuwe ideeën, hoop op de toekomst.”